Wolnowar to proste urządzenie, które pozwala przygotować domowy posiłek bez ciągłego mieszania i pilnowania garnka. Składniki gotują się powoli, w niskiej temperaturze, dzięki czemu smaki dobrze się łączą, a twardsze kawałki mięsa, warzyw czy roślin strączkowych stają się miękkie.
Jeśli dopiero zaczynasz, nie musisz od razu szukać skomplikowanych przepisów. Wystarczy poznać kilka podstawowych zasad, dobrać odpowiednie składniki i pamiętać o właściwym czasie gotowania.
Czym jest wolnowar?
Wolnowar składa się zwykle z elektrycznej podstawy grzewczej, ceramicznego lub metalowego naczynia oraz pokrywy. Urządzenie podgrzewa potrawę stopniowo i utrzymuje stałą, niską temperaturę.
Najczęściej dostępne są dwa podstawowe tryby:
– Low – wolniejsze gotowanie, zazwyczaj przez 6–10 godzin,
– High – szybsze gotowanie, zwykle przez 3–6 godzin.
Niektóre modele mają także funkcję podtrzymywania ciepła, minutnik lub możliwość obsługi kilku programów. Na początek wystarczy jednak prosty wolnowar z dwoma poziomami temperatury.
Jak przygotować wolnowar do pracy?
Przed pierwszym użyciem umyj wyjmowane naczynie i pokrywę zgodnie z instrukcją producenta. Podstawy elektrycznej nie zanurzaj w wodzie. Wystarczy przetrzeć ją wilgotną ściereczką.
Ustaw urządzenie na stabilnej, suchej powierzchni, z dala od krawędzi blatu i innych źródeł ciepła. Nie przykrywaj wolnowaru dodatkowym materiałem, ponieważ podczas pracy potrzebuje on swobodnego dostępu powietrza.
Przed włączeniem sprawdź, czy naczynie dobrze przylega do podstawy. Pokrywa powinna być dopasowana i zamknięta przez większość czasu gotowania.
Jak układać składniki?
Sposób ułożenia produktów ma znaczenie, ponieważ poszczególne składniki gotują się w różnym tempie.
Produkty wymagające dłuższego gotowania
Na dnie naczynia umieść składniki, które potrzebują więcej czasu, aby zmięknąć. Zwykle są to:
– ziemniaki,
– marchew,
– seler,
– cebula,
– suszona fasola, jeśli jest przeznaczona do gotowania w wolnowarze,
– większe kawałki mięsa.
Na nich można ułożyć delikatniejsze warzywa, mięso pokrojone na mniejsze kawałki lub składniki dodawane pod koniec gotowania.
Nie przepełniaj naczynia
Wolnowar najlepiej działa, gdy jest wypełniony mniej więcej do połowy lub trzech czwartych wysokości. Zbyt mała ilość składników może powodować ich przesuszenie, a przepełnienie utrudnia równomierne gotowanie.
Nie próbuj na siłę wcisnąć wszystkich produktów do środka. Jeśli przepis jest zbyt duży, zmniejsz ilość składników albo przygotuj potrawę w dwóch etapach.
Czy trzeba podsmażać składniki?
Nie zawsze. Wiele przepisów można przygotować, wkładając wszystkie składniki bezpośrednio do wolnowaru. Podsmażenie mięsa, cebuli lub czosnku przed gotowaniem może jednak poprawić smak i nadać potrawie bardziej wyrazisty aromat.
Podsmażanie jest szczególnie przydatne, gdy chcesz:
– lekko zrumienić mięso,
– wydobyć słodycz z cebuli,
– ograniczyć ilość płynu w daniu,
– uzyskać intensywniejszy smak gulaszu lub sosu.
To dodatkowy krok, a nie obowiązek. Jeśli zależy Ci na szybkim przygotowaniu obiadu, możesz go pominąć.
Ile płynu dodać?
Wolnowar zatrzymuje parę wodną pod pokrywą, dlatego płyn nie odparowuje tak szybko jak w zwykłym garnku. Zazwyczaj należy dodać go mniej niż podczas tradycyjnego gotowania.
Dobrym początkiem jest wlanie płynu do około jednej trzeciej lub połowy wysokości składników. Produkty, takie jak cebula, pomidory czy cukinia, również uwalniają wodę podczas gotowania.
Zbyt duża ilość płynu może sprawić, że sos będzie rzadki i mało intensywny. Jeśli danie po ugotowaniu jest zbyt wodniste, zdejmij pokrywę na kilkanaście minut lub zagęść sos niewielką ilością mąki, skrobi albo koncentratu pomidorowego, zależnie od przepisu.
Kiedy dodawać poszczególne składniki?
Nie wszystkie produkty powinny gotować się przez wiele godzin.
Składniki, które można dodać na początku
Na początku zwykle dodaje się:
– mięso wymagające dłuższej obróbki,
– warzywa korzeniowe,
– cebulę,
– pomidory z puszki,
– bulion,
– suszone zioła i przyprawy.
Składniki dodawane później
Pod koniec gotowania warto dodać produkty delikatne, aby zachowały kształt i smak:
– świeże zioła,
– śmietanę lub mleko kokosowe,
– makaron,
– groszek,
– szpinak,
– miękkie warzywa,
– ryby i owoce morza.
Makaron często najlepiej ugotować osobno i połączyć z sosem tuż przed podaniem. Dzięki temu nie rozpadnie się i nie wchłonie całego płynu.
Jak doprawiać potrawy?
Długie gotowanie wzmacnia niektóre smaki, ale może również osłabiać aromat świeżych ziół. Sól dodawaj stopniowo i sprawdzaj smak dopiero pod koniec, zwłaszcza gdy używasz bulionu, sosu sojowego lub innych słonych składników.
Na początku dobrze sprawdzają się:
– liść laurowy,
– ziele angielskie,
– papryka słodka,
– pieprz,
– majeranek,
– tymianek,
– rozmaryn,
– curry,
– czosnek.
Świeżą natkę pietruszki, koperek lub kolendrę dodaj tuż przed podaniem. Nadadzą potrawie świeżości i koloru.
Czy można podnosić pokrywę?
Lepiej robić to jak najrzadziej. Za każdym razem, gdy podnosisz pokrywę, ciepło i para uciekają, a gotowanie może wydłużyć się o kilkanaście lub więcej minut.
Jeśli chcesz zamieszać potrawę, zrób to tylko wtedy, gdy przepis tego wymaga. W wielu przypadkach składniki mogą gotować się bez żadnej ingerencji aż do końca programu.
Proste pomysły na pierwsze dania
Na początek wybierz potrawy, w których niewielkie różnice czasu gotowania nie wpłyną znacząco na rezultat. Dobrymi propozycjami są:
– gulasz warzywny,
– zupa pomidorowa,
– zupa z soczewicą,
– chili z fasolą,
– kurczak w sosie,
– wieprzowina z warzywami,
– leczo,
– owsianka gotowana przez noc.
Najłatwiejszy schemat to: warzywa na dno, główny składnik na wierzch, przyprawy i niewielka ilość płynu. Następnie wybierz program Low lub High zgodnie z przepisem i pozostaw wolnowar w spokoju.
Najczęstsze błędy początkujących
Unikaj kilku prostych pomyłek:
– nie przepełniaj naczynia,
– nie dodawaj zbyt dużo płynu,
– nie podnoś często pokrywy,
– nie wkładaj do środka zamrożonych dużych kawałków mięsa,
– nie używaj ceramicznego naczynia na kuchence, jeśli producent tego nie zaleca,
– nie przechowuj gotowej potrawy przez długi czas w wyłączonym urządzeniu,
– nie zakładaj, że każdy przepis z garnka można przełożyć bez zmian do wolnowaru.
Po zakończeniu gotowania przełóż resztki do odpowiednich pojemników i postępuj zgodnie z zasadami przechowywania żywności. Nie wkładaj bardzo gorącego, ciężkiego naczynia do zimnej wody, ponieważ nagła zmiana temperatury może je uszkodzić.
Podsumowanie
Wolnowar jest dobrym rozwiązaniem dla osób, które chcą przygotowywać nieskomplikowane, domowe posiłki przy niewielkim nakładzie pracy. Najważniejsze zasady to właściwe ułożenie składników, umiarkowana ilość płynu, rozsądne doprawianie i ograniczenie podnoszenia pokrywy.
Zacznij od prostego gulaszu, zupy lub dania jednogarnkowego. Gdy poznasz możliwości swojego urządzenia, łatwiej będzie Ci modyfikować przepisy, dobierać czasy gotowania i tworzyć własne kombinacje składników.
O autorze
